3 KESİŞMELİ JANT ÖRÜMÜ

                3 KESİŞMELİ (3x Cross) JANT ÖRÜMÜ

Bisikletimi yaklaşık olarak 4.5 senedir kullanıyorum. Son zamanlar arka jant telleri çok sık bir şekilde kopmaya başlamıştı. Tel başlarının neredeyse hepsi paslanmıştı. Akort yapılsa bile bu paslanmadan dolayı akort tutmuyordu. Bu sebeple jant tellerini yeniden örmeye karar verdim. 

Bu yazıda zor gibi görünen ama aslında kolay olan bisiklet jant örümü hakkında bilgi vereceğim. Jantı örümü sadece sabır ve dikkat istiyor. Ben 36 telli bir jant kullandığım için 36 telli bir jant örümü yapacağız. Fakat yazının içinde 32 ve 28 telli bir jant içinde 3 kesişmeli bir jant örümü aynı şekilde olacaktır. Yazıya başlamadan önce bazı bilgileri vermem gerekiyor.

• Jantımıza uyumlu jant telleri almamız gerekiyor. "Spoke calculate" diye google'da aratırsanız jant çemberi ve jant göbeğinizin ölçülerini girerek uygun jant teli boyunu hesaplayabilirsiniz. Fakat ben jant çemberimin ve göbeğin ölçülerini alıp autocad'de iki boyutlu çizerek jant teli uzunluğunu hesapladım. Jantlardan söktüğüm tel ile karşılaştırınca da aynı sonuca ulaştığımı gördüm.
• Jant tel başına uygun akort anahtarınız olması gerekiyor.
• Tel başlarını sıkıştırırken başlangıçta 3 ya da 4 tur atarak sıkarsanız son telleri atarken sıkıntı yaşamazsınız.

İlk olarak jant çemberimizi ve göbeğimizi ruble tarafı bize bakacak şekilde aşağıdaki görseldeki gibi tutuyoruz. Bazı jant çemberlerinde jant teli deliklerinin yarısı içe yarısı dışa doğru bakar. Eğer elinizde böyle bir jant çemberi varsa sibop deliğinin sol tarafında bulunan ilk delik size yakın olacak şekilde jant çemberini tutmanız gerekiyor.

1

Göbeğimizde bize yakın taraftan herhangi bir delikten dıştan içe doğru ilk telimizi atarak sibop deliğinin sol tarafında bulunan ilk deliğe monte ediyoruz.

2

Hem jant göbeğinde hem de jant çemberinde sol tarafa doğru devam ederek; göbekte bir delik, jant çemberinde 3 delik boşluk bırakarak ve jant tellerimizi dıştan içe doğru atarak 8 telimizi de monte ediyoruz.

3

İlk 9 teli attığımızda jant göbeğinde oluşacak görüntü aşağıdaki (4. görsel), jantta oluşacak görüntü ise yukarıdaki (3. görsel) gibi olmalıdır.

4

Göbeğin karşı tarafında bulunan telleri monte etmeye başlamadan önce ruble tarafına bir tel monte edeceğiz. Göbekte monte ettiğimiz ilk telin (yani sibop deliğine attığımız tel) üstünde bulunan deliğe içten dışa doğru bir tel atarak jant çemberinde sol tarafa doğru gidip, telimizi ilk iki telin üstünden 3. telin ise altından geçirerek; geçirdiğimiz 3. telin sol tarafına doğru arada bir boşluk kalacak şekilde monte ediyoruz. Bu teli monte etmeye çalışırken şunu göreceğiz: Otomatik olarak göbeğimizi saat yönünün tersine (yani sola doğru) döndürmemiz gerekecek. Jant göbeğimizin janta göre alacağı konumun böyle olması gerekiyor. Bu sebeple bu teli monte ettik.

5 (İşaretli yerde pembe tel alttan geçecek.)

6 (Jantımızın görüntüsü)

Jant göbeğimizde karşılıklı olarak bulunan delikler birbirini simetrik şekilde karşılamaz. Eğer tüm delikler tek bir tarafta olsaydı aşağıdaki gibi gözükecekti.

7

Mavi ve pembe delikler ruble tarafında bulunan deliklerimizdir. Siyah delikler ise karşı tarafta bulunan deliklerimizdir. Görüldüğü üzere göbekler imal edilirken delikler birbirini ortalayacak şekilde imal edilmiş.

Bu bilgiden sonra karşı taraftaki telleri monte etmeye başlayabiliriz.

Janta bakış yönümüzü değiştirmeden(ruble tarafından bakmaya devam ederek), göbekte sibop deliğinin sol tarafına attığımız ilk telin üstünde 7. sırada bulunan telin karşı sol tarafında (ruble olmayan tarafta) bulunan deliğe (referans olması için 7. delikten dik bir şekilde bir jant teli geçirin. Bu tel karşı tarafta iki deliğin ortasına denk gelecektir. Sol taraftaki deliğe) içten dışa doğru telimizi atarak sibop deliğinin sağ tarafında bulunan ilk deliğe monte edeceğiz.

8 (Siyah delikler ruble olmayan tarafın delikleriydi.)

9 (Sibop deliğinin yanındaki tellerin olması gerektiği konum bu şekilde olmalıdır.)

Janta bakış yönümüzü değiştirmeden(ruble tarafından bakmaya devam ederek), bu sefer sağa doğru göbekte 1 delik jantta 3 delik atlayarak içten dışa doğru kalan 8 telimizi monte ediyoruz.

10 (Ruble yönünden bakışta attığımız tellerin jantta oluşan görüntüsü)

11

Janta bakışımızı 11. görseldeki gibi yaparak (ruble olmayan taraftan), jant göbeğinde sibop deliğinin solundaki ilk telin üstünde bulunan deliğe, dıştan içe doğru bir tel atarak, jant çemberinde sol tarafa doğru gidip, telimizi ilk iki telin üstünden 3. telin ise altından geçirerek; geçirdiğimiz 3. telin sol tarafına doğru arada bir boşluk kalacak şekilde monte ediyoruz.

12

Aynı şekilde kalan 8 telimizi de monte ediyoruz. Oluşacak görsel aşağıdaki gibi olmalıdır.

13

Son olarak ruble tarafında eksik 8 tane telimiz kaldı. Janta bakışımızı ilk konuma getirip kalan 8 telimizi de geçtiği ilk 2 telin üstünden 3. telin ise altından olacak şekilde monte ediyoruz.

14

3 kesişmeli (3x Cross) jant örme işlemini tamamladık. Tel başlarını, ilk aşamada jant teli üzerinde bulunan vida kanalının sonuna kadar sıkıyoruz. Bundan sonrasında ise jantımızın akordunu yapmak kalıyor.

Arka tekeri 3 kesişmeli, ön tekeri ise 2 kesişmeli olacak şekilde ördüm. Bilgisayarda çizim yaparken ön jant teli uzunluğunu hesaplarken de yanlışlıkla arka göbeğini kullanmışım. Bu sebeple jant telleri kısa kaldı. Ben de 2 kesişmeli olacak şekilde ördüm.

Akort İşlemi

Akort ayarı için aslında videolu anlatım çok daha faydalı olacaktır ama ben yaparken sırasıyla şu adımları yaptım.

1. Tüm telleri tel başı anahtarıyla 1'er tur sıkarak 3 sefer döndüm ve belli bir gerginliğe ulaştım.
2. Sonra jantın sağ tarafına boştaki bir jant telini dik olacak şekilde yaklaştırarak sürten tarafın karşı yönünde bulunan telleri çeyrek tur çeyrek tur sıkarak ilk sürtmeyi engelledim.
3. Sonra jantın sol tarafına jant telini yaklaştırarak yine sürten tarafında karşısından bulunan telleri çeyrek tur sıkarak sürtmeyi engelledim.
4. Bu şekilde her seferinde yaklaştırdığım jant telinin mesafesini azaltarak çeyrek turdan da az sıkarak belli bir seviyede yanal sapmayı azalttım.
5. Sonrasında dikey sapmayı azaltmak için jant telini jantın alt tarafınan tutarak sürten yerdeki jant tellerini sıkarak içe doğru jantı çektirdim. Bu işlemde de her seferinde jantı biraz daha yaklaştırarak minimum sapma payı ile işlemi tamamladım.
6. Sonrasında tekrar yanal sapma için jant telini 2 taraftan yaklaştırarak çeyrek turdan da az sıkarak minimum sapma olacak şekilde ayarladım.
7. Jant teli gerginliklerini teker teker ölçtüm. Elimdeki alete göre ruble tarafının ortalaması 20 birim, ruble olmayan tarafın ise ortalaması 15 birim çıktı. Burada gerginliği karşılıklı olarak fazla olan jant tellerini karşılıklı olacak şekilde çeyrek tur gevşettim veya az olanları karşılıklı olacak şekilde çeyrek tur sıktım. Zaten jant tellerinin yarısı sağa yarısı sola doğru çekme yapmak istediği için bu gevşetme ve sıkma işlemlerini yaparken jantta yanal ve dikey olarak bir sapma olmadı.

Sonuç olarak ilk deneme ve elimde akort sehpası olmadan yaptığım bir işlem için gayet iyi bir sonuca ulaştığımı düşünüyorum. 2 gün boyunca toplam 15 saat uğraşarak ön ve arka jantın örme ve akort işlemini tamamladım. Cuma günü de 70 km'lik bir test sürüşü yaptım. Rulmanlı göbeklerle birlikte gayet akıcı ve keyifli bir sürüş oldu.

MALİYET:

Jant teli (76 adet) : 22,80 ₺ (4 adet yedek)

Jant göbekleri (ön-arka rulmanlı shunfeng): 70 ₺

Jant Çemberi: Mevcut

Toplam: 90,80 ₺